25 terim
Hibe ve proje sözlüğü
Başvuru rehberlerinde karşınıza çıkan kavramların sade ve kısa tanımları.
A
B
Ç
D
- De Minimis KuralıDe minimis, AB devlet yardımları mevzuatında belirli bir süre içinde bir işletmeye verilebilecek küçük tutarlı yardımların üst sınırını ifade eden kuraldır. AB kaynaklı veya AB kurallarına tabi bazı programlarda başvuru sahibinden daha önce aldığı desteklerin beyanı istenebilir.
- Değerlendirme TablosuDeğerlendirme tablosu, başvuruların hangi kriterlere göre ve hangi ağırlıklarla puanlanacağını gösteren tablodur. Genellikle ilgililik, proje tasarımı, kapasite, bütçe ve sürdürülebilirlik gibi başlıklardan oluşur.
- Değişim Teorisi(Theory of Change)Değişim teorisi, bir müdahalenin istenen uzun vadeli değişimi nasıl ve neden yaratacağını; ara sonuçları, varsayımları ve dış koşulları görünür kılarak açıklayan yaklaşımdır. Özellikle sosyal etki projelerinde ve BM/AB fonlarında sıkça istenir.
E
- Erasmus+ AkreditasyonuErasmus+ akreditasyonu, bir kurumun uzun vadeli uluslararasılaşma planını (Erasmus Planı) onaylatarak her yıl ayrı proje yazmadan hareketlilik faaliyetleri için bütçe talep edebilmesini sağlayan statüdür. Mesleki eğitim alanında KA120-VET olarak adlandırılır.
- Eş Finansman(Katkı payı, co-financing)Eş finansman, hibe destekli bir projede toplam uygun maliyetin fon sağlayıcı tarafından karşılanmayan ve başvuru sahibinin kendi kaynaklarından ya da başka kaynaklardan sağlaması gereken bölümüdür. Başvurudan önce eş finansmanın nasıl karşılanacağının planlanması, projenin uygulanabilirliği için kritiktir.
- Etki DeğerlendirmesiEtki değerlendirmesi, bir projenin veya politikanın hedef grup ve çevre üzerinde yarattığı uzun vadeli, amaçlanan ve amaçlanmayan değişimlerin sistematik olarak ölçülmesidir. Sosyal ve ekonomik etki değerlendirmesi, kaynakların etkinliğini kanıtlamanın temel aracıdır.
F
G
H
İ
- İş Planıİş planı, bir girişimin veya yatırımın hedeflerini, pazarını, gelir modelini, faaliyet planını ve finansal projeksiyonlarını ortaya koyan belgedir. KOSGEB ve IPARD gibi programlarda değerlendirmenin temelini oluşturur.
- İzleme ve Değerlendirme (M&E)(Monitoring & Evaluation)İzleme ve değerlendirme (M&E), bir projenin ilerlemesinin önceden belirlenmiş göstergeler üzerinden düzenli olarak takip edilmesi (izleme) ve projenin ilgililik, etkinlik, verimlilik, etki ve sürdürülebilirlik açısından sistematik olarak incelenmesidir (değerlendirme).
K
M
- Mantıksal Çerçeve(Logframe, mantıksal çerçeve matrisi)Mantıksal çerçeve, bir projenin genel amacı, özel amacı, beklenen sonuçları ve faaliyetleri arasındaki neden-sonuç ilişkisini; göstergeler, doğrulama kaynakları ve varsayımlarla birlikte tek bir matriste gösteren proje tasarım aracıdır. AB, kalkınma ajansları ve birçok uluslararası fon sağlayıcı başvurularda mantıksal çerçeve ister.
- Müdahale Mantığı(Intervention logic)Müdahale mantığı, bir projenin faaliyetlerinin hangi çıktıları üreteceğini, bu çıktıların hangi sonuçlara ve nihayetinde hangi etkiye yol açacağını açıklayan akıl yürütme zinciridir. Mantıksal çerçevenin ilk sütununu oluşturur.
N
P
T
- Tamamlama VizesiTamamlama vizesi, teşvik belgeli bir yatırımın belgede öngörülen şekilde tamamlandığının tespit edilerek belgenin kapatılması işlemidir. Vize ile yatırımın gerçekleşen tutarları ve kullanılan destekler kesinleşir.
- Teknoloji Hazırlık Seviyesi (TRL)(Technology Readiness Level)Teknoloji Hazırlık Seviyesi (TRL), bir teknolojinin olgunluğunu temel araştırmadan (TRL 1) ticari kullanıma hazır sisteme (TRL 9) kadar dokuz kademede ifade eden ölçektir. Horizon Europe gibi programlar çağrılarda hedeflenen TRL aralığını belirtir.
- TeşvikTeşvik, devletin belirli ekonomik faaliyetleri (yatırım, istihdam, ihracat, Ar-Ge vb.) özendirmek için sağladığı vergi istisnası, prim desteği, faiz desteği, muafiyet veya nakdi destek gibi avantajların genel adıdır. Her hibe bir teşvik türüdür ancak her teşvik hibe değildir.
- Teşvik BölgesiTeşvik bölgesi, illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyine göre 1'den 6'ya kadar sınıflandırıldığı ve bölgesel destek unsurlarının bu sınıflandırmaya göre farklılaştığı sistemdir. Güncel sınıflandırma 30 Mayıs 2025 tarihli 9903 sayılı Karar'ın ekinde yer alır; 6. bölge en yüksek desteği alır.
U
Y
Ücretsiz ön değerlendirme
Hangi desteklerden yararlanabileceğinizi birlikte netleştirelim.
Teşvik Sihirbazı ile 2 dakikada ön eşleştirme yapın ya da doğrudan yazın; ihtiyaç analizinden fon eşleştirmeye kadar ilk adımı birlikte atalım.