Kısa cevap
Hibe başvurusu nasıl yapılır sorusunun cevabı tek bir form ya da tek bir kurum değildir. Kurumdan kuruma sistem değişir, ama sağlam başvuruların izlediği sıra büyük ölçüde aynıdır. Bu yazı o sırayı yedi adımda toplar; ayrıntılı bölümler için ilgili rehberlere bağlantı verdim. Rakam ve tarihlerin her çağrıda farklı olduğunu unutmadan, güncel koşullar için çağrının başvuru rehberini ve resmi duyuruyu kontrol edin.
1. Hibe, teşvik ve krediyi ayırın
Üçü sık karıştırılır. Hibe genellikle bir çağrıya yapılan başvurunun değerlendirilmesiyle verilen karşılıksız kaynaktır. Teşvik ise çoğunlukla mevzuattaki koşulları sağlayan herkesin yararlandığı destek unsuru, örneğin vergi indirimi ya da sigorta primi desteğidir. Kredi geri ödemelidir, faiz desteği gibi unsurlarla birlikte verilebilir. Hangisini aradığınıza karar vermek, başvuracağınız kapıyı belirler.
2. Doğru kaynağı bulun
Hibe kaynakları başlıca beş grupta toplanır: KOSGEB, TÜBİTAK ve ilgili bakanlıklar gibi ulusal kurumlar, bölgenizdeki kalkınma ajansı, Avrupa Birliği programları, BM kuruluşları gibi uluslararası kaynaklar ve vakıf fonları. Sitedeki destek listesinde "şu an başvurulabilir" süzgeciyle açık çağrıları görebilir, kurumunuza uygun programları Teşvik Sihirbazı ile eşleştirebilirsiniz.
3. Uygunluğunuzu başvurudan önce doğrulayın
Her çağrı başvuru sahibini tanımlar. Kalkınma ajansı örneğinde kamu kurumları, meslek kuruluşları, kooperatifler, sivil toplum kuruluşları ve kâr amacı güden gerçek ve tüzel kişiler başvurabilir; ancak başvuranın merkezi ya da yasal şubesi ajansın bölgesinde olmalıdır. KOSGEB'de işletmenin KOBİ niteliği ve sektörü, Erasmus+'ta ortaklığın ülke ve kurum sayısı belirleyicidir. Kurumunuzun hazırlık düzeyine bakmak için Fon Hazırlık Skoru kısa bir ölçümdür.
4. Başvuru rehberini baştan sona okuyun
Çağrının başvuru rehberi uygun başvuru sahiplerini, uygun maliyetleri, eş finansman koşulunu, belgeleri ve değerlendirme tablosunu tek yerde toplar. Hibeye hazırlanırken en çok işe yarayan tek belge budur; çünkü puanlayanlar da aynı tabloyu kullanır. Örnek olarak kalkınma ajansı tablosunun nasıl okunduğunu ajans proje başvurusu rehberinde, Avrupa Birliği tarafını AB projesi rehberinde bulabilirsiniz.
5. Projeyi ve bütçeyi puan tablosuna göre kurun
Fikir, ihtiyaçtan hedefe, hedeften faaliyete ve ölçülebilir göstergeye giden bir zincir olarak yazılır. Mantıksal çerçeve bu zinciri düzenler; uygun maliyetler ve eş finansman bütçenin sınırlarını çizer. Başvuruda sık yapılan hatalar için 10 hata yazısına, projenin adım adım kurgusu için hibe projesi nasıl hazırlanır rehberine bakın.
6. Başvuruyu fon sağlayıcının sisteminden tamamlayın
Kanal fon sağlayıcıya göre değişir. Kalkınma ajansları başvuruları çevrim içi proje yönetim sistemi üzerinden alır; Erasmus+ ortaklıkları başvuranın ülkesindeki ulusal ajansa yapılır; KOSGEB ve TÜBİTAK kendi sistemlerini kullanır. Son güne bırakmayın: belgelerin toplanması, tekliflerin alınması ve izinler çoğu zaman yazımdan uzun sürer. Süre kısaysa hazırlığa çağrı ilan edilmeden başlamak avantaj sağlar.
7. Sonrasını baştan planlayın
Değerlendirme birkaç aşamada yürür. Kalkınma ajansı örneğinde önce uygunluk ön incelemesi, ardından bağımsız değerlendiriciler, değerlendirme komitesi ve yönetim kurulu devreye girer. Kazanırsanız sözleşme imzalanır. Hibe çoğunlukla harcama ve belge karşılığı ödenir; ajans programlarında sözleşmeye bağlı olarak azami desteğin bir bölümü ön ödeme olarak verilebilir, ön ödeme ise ara ya da nihai raporda harcama belgeleriyle kapatılır. Uygun olmayan harcamalar sonraki ödemelerden düşülür. Bu yüzden nakit akışınızı başvurudan önce çıkarın; Destek Hesaplayıcı eş finansman ve nakit ihtiyacını görmenize yardım eder.
Tek başınıza mı, destekle mi?
Çoğu program için danışman zorunlu değildir. Hibe deneyiminiz yoksa, başvuru süresi kısaysa ya da dosya yüksek puan gerektiriyorsa dışarıdan destek almak mantıklı olabilir; destek, onay garantisi vermez, dosyanın puan tablosuna göre kurulmasını sağlar. Kime, hangi aşamada ihtiyaç duyulabileceğini teşvik danışmanı ne iş yapar yazısında anlattım. Kurumunuza uygun hibeleri taramak için hibe danışmanlığına, başvuru dosyasını birlikte hazırlamak için hibe başvuru danışmanlığına göz atabilir ya da doğrudan ön değerlendirme isteyebilirsiniz.
Sonuç
Hibe başvurusu, form doldurmaktan önce doğru kapıyı seçmek ve rehberdeki puan tablosuna göre hazırlanmaktır. Hibe türünü ayırın, uygunluğu doğrulayın, rehberi okuyun, projeyi tabloya göre kurun ve ödemeyi baştan planlayın; bu beş hazırlık, başvuru gününün telaşını azaltır.
Sık sorulan sorular
Hibe başvurusu nereye yapılır?
Hibe başvurusu ne zaman sonuçlanır?
Hibe geri ödenir mi?
Hibe başvurusunu danışmansız yapabilir miyim?
Kaynaklar
- Kalkınma Ajansları Destek Yönetim Kılavuzu, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü (2021)
- Erasmus+ Programı Kılavuzu, Avrupa Komisyonu
- Kalkınma Ajansları portalı
Yazıda geçen destekler
Mali Destek Programları
Bölgesel önceliklere göre KOBİ, üretim, turizm, yeşil dönüşüm, dijitalleşme, sosyal kalkınma ve girişimcilik projelerine dönemsel mali destek sağlar.
Kalkınma AjanslarıGirişimci Destek Programı
Yeni ve büyüyen işletmelerin kuruluş, personel, makine, ekipman, yazılım ve iş geliştirme ihtiyaçlarını program koşullarına göre destekler.
KOSGEB Destek ProgramlarıErasmus+
Eğitim, gençlik, mesleki gelişim, kapasite geliştirme ve uluslararası işbirliği projelerini dönemsel çağrılarla destekler.
Avrupa Birliği Fon ve Hibe Programları


