AB projesi nasıl yazılır? Erasmus+ işbirliği ortaklığı örneğiyle ortaklıktan puanlamaya

AB projesi yazmak iki ayrı iş gibi görünür: biri fikir, biri form doldurmak. Oysa AB programlarının değerlendirme tabloları bu ikisini ayırmaz; fikir, ortaklık, iş planı ve etki aynı puanın içinde toplanır. Bu yazıda en çok başvuru alan türlerden birini, Erasmus+ işbirliği ortaklıklarını, Avrupa Komisyonu'nun 2026 çağrı yılı Program Kılavuzu üzerinden anlatıyorum. Kurallar ve rakamlar çağrı yılına göre değişebilir; başvuru yapacağınız yılın kılavuzunu mutlaka kontrol edin.

AB projesi nedir, kimler başvurur?

AB projesi, bir AB programının çağrısına, genellikle farklı ülkelerden birkaç kurumun ortaklaşa sunduğu başvurudur. Eğitim, gençlik, spor, araştırma, sosyal içerme ve kültür gibi alanlarda farklı programlar vardır; her birinin kendi çağrısı, kılavuzu ve değerlendirme tablosu bulunur. Genel bir bakış için AB hibe programları sayfasına, eğitim ve gençlik odaklı ana program için Erasmus+ sayfasına bakabilirsiniz.

Türkiye, Erasmus+ Kılavuzu'nda programa ilişkili üçüncü ülkeler arasında yer alır. Yani Türkiye'de kurulu bir dernek, belediye, okul, üniversite ya da şirket ortaklık projesinde yalnızca ortak değil, koordinatör de olabilir. Eğitim, öğretim ve gençlik alanındaki ortaklık başvuruları, başvuran kurumun kendi ülkesindeki ulusal ajansa yapılır.

Önce ortaklığı kurun

Kılavuza göre bir işbirliği ortaklığı en az üç ülkeden üç kurumdan oluşur; üst sınır yoktur. Koordinatör kurum, başvuru son tarihinden en az iki yıl önce hukuken kurulmuş olmalıdır; bu şart yeni kurulan dernek ve şirketler için kritiktir. Yükseköğretim kurumları ayrıca geçerli bir Erasmus Yükseköğretim Beyannamesi'ne sahip olmalıdır.

Ortaklık yalnızca sayı meselesi değildir, puanın 20'si doğrudan ortaklığın kalitesinden gelir. Her ortağın projede neden bulunduğunu, hangi işi üstlendiğini ve işbirliğinin nasıl yürüyeceğini yazabilmeniz gerekir. İsim doldurmak için eklenmiş ortak, değerlendiricinin ilk fark ettiği zayıflıktır. Ortaklık yapısını konsorsiyum mantığıyla düşünmek işi kolaylaştırır.

Başvuru neyi anlatır?

Metin ihtiyaç analizi, hedefler ve beklenen sonuçlarla başlar. Ardından iş paketlerine bölünmüş bir iş planı gelir: tek bir proje yönetimi paketi, ki bütçenin en fazla yüzde yirmisi bu pakete ayrılabilir, ve önerilen en fazla dört uygulama paketi. Her pakette özel hedefler, faaliyetler, zamanlama, görev dağılımı ve çıktılar yazılır. Faaliyetler, sınırlı istisnalar dışında, ortak kurumların ülkelerinde gerçekleşir. Proje süresi başvuruda 12 ile 36 ay arasında seçilir.

Bu yapıyı kurmanın en düzenli yolu mantıksal çerçevedir: ihtiyaçtan hedefe, hedeften faaliyete, faaliyetten çıktıya ve ölçülebilir göstergeye giden zincir her bölümde aynı kalırsa metin kendiliğinden tutarlı olur.

100 puanın dağılımı

İşbirliği ortaklıklarında dört ölçüt vardır. Fonlanmak için hem toplamda 100 üzerinden en az 70 puan hem de her ölçütte alt eşik gerekir.

Bir ölçütte alt eşiğin altında kalmak, diğerlerinde ne kadar yüksek puan alırsanız alın başvuruyu eler. Bu nedenle en güçlü bölümü parlatmak yerine en zayıf bölümü eşiğin üstüne çıkarmak daha çok iş görür.

Başvuruyu zayıflatan beş alışkanlık

1. İhtiyaç analizini genel geçer yazmak. "Gençlerin dijital becerileri yetersiz" demek yerine, kimin hangi becerisinin neden eksik olduğunu gösterin.
2. Hedef ve faaliyeti birbirine bağlamamak. Her faaliyetin hangi hedefe hizmet ettiği okunabilir olmalı.
3. Ortakları yalnızca listelemek. Rol, görev ve katkı açık değilse ortaklık puanı düşer.
4. Etkiyi iddia olarak bırakmak. "Geniş kitlelere ulaşacak" yerine, kime, kaç kişiye, hangi yolla ulaşacağınız yazılmalı.
5. Bütçeyi iş planından ayrı kurmak. İş paketlerindeki yük ile bütçedeki dağılım birbirini yansıtmalıdır.

Tek başınıza mı, destekle mi?

Erasmus+ KA220 projesi RYSF'de ve Adana Sanayi Odası'nın KA120-VET akreditasyon başvurusunda yer aldım. Kapsamlarını RYSF ve KA120-VET akreditasyonu sayfalarında görebilirsiniz.

Kurumunuzun AB projesine ne kadar hazır olduğunu görmek için Fon Hazırlık Skoru hızlı bir başlangıçtır. Hangi programın size uyduğunu eşleştirmek için Teşvik Sihirbazı var. Proje fikrinizi bir AB başvurusuna dönüştürmek ve ortaklığı kurgulamak için hibe danışmanlığı ve proje danışmanlığı hizmetlerine bakabilir ya da doğrudan ön değerlendirme isteyebilirsiniz.

Sonuç

AB projesi yazmak, metinden önce yapı kurmaktır: ortaklık, ihtiyaç, hedef, iş paketi ve gösterge birbirine bağlandığında puan tablosunun dört ölçütü de aynı hikâyeyi okur. Alt eşikleri bilmek, hazırlık süresinin hangi bölüme ayrılacağını da gösterir. Başvuru yapacağınız çağrının kılavuzunu ve tarihlerini, yazmaya başlamadan önce masaya koyun.