Kısa cevap
2012'den bu yana yürürlükte olan yatırım teşvik sistemi, 30 Mayıs 2025'te yayımlanan 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile yenilendi. Yeni bir fabrika, kapasite artışı veya modernizasyon planlayan her işletmenin bu değişiklikleri bilmesi gerekiyor.
Yeni sistemin yapısı
Yeni karar, teşvikleri üç ana eksende topluyor:
- Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi: Teknoloji Hamlesi Programı, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ve Stratejik Hamle Programı'ndan oluşur. Teknoloji Hamlesi öncelikli ürün ve teknolojilere yönelik yatırımları; Yerel Kalkınma Hamlesi bölgelerarası gelişmişlik farklarını azaltmayı; Stratejik Hamle ise katma değeri yüksek, dışa bağımlılığı azaltan imalat yatırımları ile dijital ve yeşil dönüşüm yatırımlarını hedefler.
- Sektörel teşvik sistemi: Öncelikli yatırımlar ve hedef yatırımlar teşvik sistemlerinden oluşur.
- Bölgesel yapı: İller, sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyine göre yine 6 bölgeye ayrılır.
Destek unsurları
Teşvik belgesi kapsamında yatırımın türüne, konusuna ve bölgesine göre şu destek unsurları sağlanabilir:
- Gümrük vergisi muafiyeti
- KDV istisnası
- Vergi indirimi
- Sigorta primi işveren hissesi desteği (ve bazı bölgelerde işçi hissesi desteği)
- Faiz ve kâr payı desteği
- Yatırım yeri tahsisi
Hangi unsurun hangi oranda ve sürede uygulanacağı, kararın eklerinde yatırımın kapsamına ve bölgesine göre düzenlenir.
Bölgeler ve değişen iller
Yeni kararda 81 il şu şekilde dağılıyor: 1. bölgede 8, 2. bölgede 13, 3. bölgede 17, 4. bölgede 11, 5. bölgede 15 ve 6. bölgede 17 il. 1. bölgedeki il sayısı 9'dan 8'e indi; örneğin Tekirdağ 2. bölgeye geçti. Karar ayrıca bazı ilçeler için il bölgesinden farklı uygulamalar içeriyor.
İlinizin bölgesini, bağlı olduğu kalkınma ajansını ve Cazibe Merkezleri durumunu iller sayfasından görebilirsiniz.
Yatırımcılar için pratik öneriler
- Belgeyi yatırıma başlamadan önce alın. Makine siparişi ve ithalat dahil, belge öncesi harcamalar kural olarak desteklenmez.
- Yatırım yerini teşvik perspektifiyle değerlendirin. Aynı yatırım farklı illerde farklı destek paketleriyle karşılaşabilir; lojistik ve işgücü maliyetleriyle birlikte karşılaştırın.
- Programa uygunluğu erken netleştirin. Yatırımınızın Teknoloji Hamlesi, Stratejik Hamle veya sektörel sistemlerden hangisine girdiği destek paketini doğrudan belirler.
- İstihdam planını gerçekçi yapın. SGK destekleri yeni istihdamla bağlantılıdır.
- Tamamlama vizesini unutmayın. Yatırım bittiğinde belge kapsamına uygunluğun tespiti ve tamamlama vizesi süreci desteklerin kesinleşmesi için kritiktir.
Sonuç
9903 sayılı Karar, yatırım teşviklerini daha program odaklı bir yapıya taşıdı. Yatırım planınızı, hangi program ve bölgede en avantajlı olacağını görerek kurgulamak toplam maliyet üzerinde önemli bir fark yaratabilir. Güncel oran ve koşullar için kararın metnini ve Bakanlığın duyurularını mutlaka takip edin.
Sık sorulan sorular
9903 sayılı Karar ne zaman yürürlüğe girdi?
Hangi illerin teşvik bölgesi değişti?
Teşvik belgesi olmadan yapılan yatırım desteklenir mi?
Kaynaklar
Yazıda geçen destekler
Yatırım Teşvik Sistemi
Uygun yatırımlara KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, SGK, finansman ve yatırım yeri gibi destek unsurları sağlar.
Yatırım TeşvikleriCazibe Merkezleri Programı
Belirlenen bölgelerde yatırımı ve istihdamı artırmaya yönelik ilave yatırım avantajları sağlar.
Yatırım TeşvikleriYatırım Teşvik Belgesi SGK Desteği
Teşvik belgeli yatırımlar kapsamında oluşan uygun yeni istihdam için prim desteği sağlar.
SGK TeşvikleriOSB Teşvik ve Muafiyetleri
Organize sanayi bölgelerindeki yatırımlara mevzuat kapsamında arsa, altyapı, vergi ve harç avantajları sağlayabilir.
Yatırım Teşvikleri